ประชาชนและเสรีภาพ
ปีที่ 32 ฉบับที่ 6 พ.ศ. 2555 เดือน สิงหาคม - กันยายน 2555
อมรา สุนทรธาดา

ประชาชนและเสรีภาพ เป็นปรากฎการณ์ทางสังคมสำหรับการต่อสู้อันยาวนาน  ที่ผู้คนในหลายๆ ประเทศได้เผชิญ เหตุการณ์ดังกล่าวยาวนานต่างกัน ตามสถานการณ์ที่มีองค์ประกอบหลากหลาย  ไม่ว่าจะเป็นประเทศยากจนหรือร่ำรวยต่างมีความขัดแย้งเพื่อเสรีภาพและเดิมพันด้วยชีวิตและความสูญเสีย  สาธารณรัฐแอฟริกาใต้เป็นที่รู้จักของชาวโลก เมื่ออดีตประธานาธิบดีเนลสัน แมนเดลลาได้รับอิสรภาพ  หลังจากติดคุกคดีนักโทษการเมืองเกือบ 30 ปี ประชาชนในประเทศต้องคำสาปแห่งนี้ต่อสู้อย่างทรนงกับการถูกเอาเปรียบในยุคล่าเมืองขึ้นของชาวผิวขาว  ในยุคตื่นทองที่มีผู้คนจากทั่วสารทิศเดินทางเข้าไปแสวงโชคแบบลืมตาย ไม่ต้องสงสัยเลยว่ามีการต่อต้านจากประชาชนเจ้าของประเทศอย่างต่อเนื่อง

   ชาวแอฟริกาใต้มีคำกล่าวแบบปลอบใจว่า ความขัดแย้งสร้างชาติ จริงเท็จอย่างไรโปรดพิจารณา

ส่วนหนึ่งของ สวนสันติภาพ ชานกรุงพริทอเรีย

กำแพงหินสลักชื่อผู้เสียชีวิตเพื่อเสรีภาพที่สวนสันติภาพ

   สวนสันติภาพ ชานกรุงพริทอเรีย เปิดเป็นทางการเมื่อปี 2543 และเสร็จสมบูรณ์เมื่อ ปี 2550 มีพื้นที่กว้าง ประมาณ  52 เฮกตาร์ (ประมาณ 325 ไร่)  เป็นสิ่งก่อสร้างเชิงสัญลักษณ์เพื่อสื่อศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ อคติ  การต่อสู้อันยาวนาน และบทเรียนแห่งการแก่งแย่งของมนุษยชาติ บริเวณสวนสันติภาพ มีที่กว้างขวาง สามารถแบ่งพื้นที่เพื่อเล่าเรื่องประวัติศาสตร์อย่างน่าสนใจ เช่น แสดงประวัติผู้นำในอดีตที่เสียชีวิตแล้ว  หลักฐานต่างๆ ที่แสดงถึงความโหดร้ายที่มนุษย์มีต่อกัน เช่น เศษเสื้อผ้าและของใช้ต่างๆ  ของแรงงานเหมืองทองที่ทำงานหนักจนตาย แท่นเปลวเพลิงเพื่อสันติภาพ และส่วนที่เป็นการแสดงในพื้นที่เปิด  เช่น กำแพงหินสลักชื่อผู้เสียชีวิตเพื่อเสรีภาพ มีความสูงประมาณ 4 เมตร ความยาว 697 เมตร สามารถสลักชื่อได้  136,000 รายชื่อ ปัจจุบันมีรายชื่อที่สลักไว้แล้ว 75,000 รายชื่อ ทั้งหญิงและชายที่เสียชิวิตเนื่องจากสงครามจากความขัดแย้งครั้งใหญ่ๆ  รวม 8 ครั้ง แอบถามมัคคุเทศก์ว่า ยังมีที่ว่างอีกมากบนกำแพงหินแกรนิตเว้นไว้ทำไม  หนุ่มนำเที่ยวไม่ตอบ แต่ผู้ตั้งคำถามคิดเล่นๆ ว่า จะรอให้มีการต่อสู้เพื่อเสรีภาพอีกหรืออย่างไร  รายชื่อบนกำแพงหินมีทั้งผู้ที่อพยพมาจากเอเชีย (เท่าที่มีเวลาอ่านพบแต่รายชื่อจากมาเลเชีย  อินเดีย จีน และญี่ปุ่น ยังไม่มีจากประเทศไทยนะผู้อ่าน) ยุโรปและอเมริกา  และนักต่อสู้ชาวพื้นเมืองของแอฟริกาใต้ตั้งแต่สงครามบัวร์ สงครามโลกครั้งที่  1 และ 2 และสงครามกลางเมืองการเหยียดผิว มัคคุเทศก์ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่ามีการพิสูจน์หลักฐานบุคคลหลายขั้นตอนกว่าจะมีการจารึกชื่อไว้บนกำแพง


  Isivivane ปฏิมากรรมสัญญลักษณ์ชาวแอฟริกาใต้ทั้งมวล

   อดีตประธานาธิบดีเนลสัน  แมนเดลลา กล่าวสุนทรพจน์จับใจชาวแอฟริกาใต้ เมื่อ ปี 2542 ว่า “คงไม่ไกลเกินฝันที่ผองเราจะได้เห็น สุขาวดีและสวนสันติภาพ ที่เราจะรวมตัวกันเพื่อมอบเกียรติยศและศักดิ์ศรีแด่ผู้เสียสละเพื่อชาติที่วายชนม์  ผู้แบกรับแทนผองเราซึ่งความเจ็บปวดและทุกข์ทรมานเพื่อให้เราได้สัมผัสปิติแห่งเสรีภาพ”

         สาธารณรัฐแอฟริกาใต้ณ ปัจจุบัน ยังไม่สงบนิ่งอย่างที่ผู้เสียสละในอดีตได้วาดหวังไว้ แต่ยังเต็มไปด้วยปัญหาสังคม  ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ความยากจน วิ่งขนานไปกับการพัฒนาเศรษฐกิจแบบทุนนิยม ที่หล่อเลี้ยงประชากรราว 50 ล้านคน มีภาษาราชการสื่อสาร  11 ภาษา มีเมืองใหญ่ถึง 3 แห่งที่ทำหน้าที่ต่างกัน  คือ กรุงพริทอเรียเป็นเมืองหลวงเพื่อการบริหารประเทศจากส่วนกลาง เมืองเคปทาวน์เป็นที่ประชุมสมาชิกรัฐสภา  และ เมืองบลอมฟอนทิน เป็นเมืองสำหรับทำหน้าที่ด้านตุลาการ เหนื่อยใจแทนชาวแอฟริกาใต้